Akreditifte tahsilatı geciktiren 3 sessiz risk

İhracatçılar için akreditifte kötü haber genellikle gürültüyle gelmez. Metin standart görünür, banka işlemi yapar, evrak hazırlanır — ve sorun ancak ibrazda ya da ödeme gelmeyince ortaya çıkar. Oysa tahsilatı geciktiren risklerin çoğu, akreditif kabul edilmeden önce görülebilir.

Aşağıda, sahadan iki gerçek işleme dayanan üç “sessiz” riski ve üçünün de neden aynı yerde — açılıştan önce — çözüldüğünü anlatıyoruz. Örnekler Tunus ve Libya vakalarından; ikisi de gizlilik gereği anonimleştirilmiştir.

1. Teyitsizlik: “teyitli” görünen ama olmayan akreditif

Metin teyit isteyebilir, hatta teyit edecek bankayı adıyla yazabilir; ama işlem yine de teyitsiz ihbar edilebilir. Fark hayatidir: teyitsizde ödeme yalnızca amir bankaya bağlıdır, o ödemezse risk ihracatçıda kalır. Dolar kısıtlı, riskli pazarlarda bu ihtimal gerçektir. Bir Tunus işleminde tam da bu oldu — detay için Tunus vakası. Çözüm, işlemi teyit alınabilirlik analizinden geçirip riski güçlü bir teyit bankasına taşımaktır.

2. Menşe ve belge çelişkisi: metnin kendisiyle kavgası

Bazen sorun tek bir belgede değil, metnin kendi içindedir. Aynı Tunus işleminde metin hem Türk menşeli mal hem “Türkiye – Güney Kore” menşei diyor, üstüne zorunlu EUR.MED sertifikası istiyordu — oysa Kore menşeli mal EUR.MED kapsamına girmez. Bu, ibrazda kesin bir rezerv adayıdır ve yalnızca metni satır satır okuyunca görülür. Bunu yakalamak akreditif metni incelemesinin işidir.

3. Tadil trafiği: açılıştan sonra bitmeyen düzeltmeler

Metin bir kez açıldıktan sonra her düzeltme ancak tadille yapılır. Bir Libya işleminde metin, açılıştan sonra ~3 ay içinde bir serbest-format düzeltme ve üç tadille tekrar tekrar değişti; hepsi menşe şahadetnamesi ve ödeme vadesi etrafında. Her tadil zaman, banka masrafı ve yeni bir süre riski demektir. Nasıl yürüdüğünü Libya vakasında anlattık. Bu trafiğin çoğu, metin açılmadan sabitlenseydi hiç doğmazdı.

Ortak çözüm: kabul etmeden önce

Üç risk de farklı görünür ama aynı yerde en ucuza çözülür: akreditif kabul edilmeden önceki taslak (küşat metni) aşamasında. Kabulden sonra her düzeltme tadil, masraf ve alıcıyla yeniden pazarlık demektir; ibrazda ise iş işten geçmiştir.

• Metni satır satır inceleyin; yerine getiremeyeceğiniz ve çelişkili maddeleri kabul etmeden önce işaretleyin.
• Teyit gerçekten alınabilir mi, kontrol edin; riski doğru teyit bankasına taşıyın.
• Ticari şartları (menşe, tasdik, vade) tek seferde doğru yazdırın; tadil sayısını baştan düşürün.