Rezerv (discrepancy), bankanın ibraz edilen belgelerde akreditif şartlarına uymayan bir nokta bulmasıdır. Rezerv çıktığında banka ödeme yükümlülüğünden kurtulur ve karar alıcının onayına kalır. Alıcı rezervi kabul edebilir, ama bunu bir fiyat indirimi pazarlığına da çevirebilir.
İyi haber şu: Rezervlerin büyük çoğunluğu her seferinde aynı hatalardan çıkar. Aşağıdaki 10 sebep, bankaların en sık bildirdiği uyumsuzlukları ve her biri için pratik önlemi özetliyor. Genel yaklaşımı rezerv nasıl önlenir yazımızda anlatmıştık; bu yazı listenin kendisi.
Süre kaynaklı rezervler
1. Geç ibraz
Belgeler ibraz süresi (48. alan, belirtilmemişse yüklemeden itibaren 21 gün) ya da geçerlilik tarihi geçtikten sonra sunulmuştur. Bu, düzeltilemeyen tek rezerv türüdür: Belgeyi yeniden düzenleyebilirsiniz, ama zamanı geri alamazsınız.
Önlem: Son ibraz gününü yükleme gününde hesaplayın ve belgeleri son güne bırakmayın. Ayrıntılar akreditifte süreler yazımızda.
2. Geç yükleme
Konşimento tarihi, son yükleme tarihinden (44C) sonradır. Tatil nedeniyle uzama da yoktur.
Önlem: Gemi takvimini ve konteyner teslimini son yükleme tarihinin birkaç gün öncesine planlayın. Gecikme kaçınılmazsa, uzatma tadilini yüklemeden önce isteyin.
Fatura kaynaklı rezervler
3. Mal tanımı akreditifle örtüşmüyor
Ticari faturadaki mal tanımı akreditifteki tanımla (45A) örtüşmek zorundadır (UCP 600 md. 18). Eksik bir kelime, farklı bir model kodu ya da farklı bir teslim şekli rezerv sebebidir.
Önlem: Faturadaki mal tanımını 45A'dan kelimesi kelimesine kopyalayın; ek bilgi gerekiyorsa tanımın arkasına ekleyin, yerine koymayın.
4. Tutar, birim fiyat veya fatura adresi hatası
Fatura tutarı akreditif tutarını aşmış, birim fiyat farklı yazılmış ya da fatura amir (alıcı) adına düzenlenmemiştir.
Önlem: Fatura tutarını, toleransı (39A) ve kısmi yüklemeleri birlikte kontrol edin. Fatura alıcı adına, akreditifle aynı para biriminde olmalıdır.
Taşıma belgesi kaynaklı rezervler
5. Konşimentoda "on board" veya imza sorunu
Konşimento malın gemiye yüklendiğini göstermiyor, taşıyan adı yok ya da imzalayanın sıfatı (taşıyan, kaptan veya bunların acentesi) belirtilmemiş (UCP 600 md. 20).
Önlem: Taslak konşimentoyu armatörden aldığınızda imza bloğunu ve "shipped on board" ifadesini akreditif şartlarıyla karşılaştırın. Taslak aşamasında düzeltme ücretsizdir; konşimento çıktıktan sonra değildir.
6. Consignee, notify veya ciro hatası
Akreditif "to order of issuing bank" diyor ama konşimento alıcıya düzenlenmiş; ya da emre düzenlenmiş konşimento ciro edilmemiş. Bu hata yalnızca rezerv değil, malın kontrolünü de kaybettirebilir.
Önlem: 46A'daki konşimento talimatını forwarder'a yazılı olarak ve aynen iletin.
7. Temiz olmayan (clause) konşimento
Konşimentoda "ambalaj hasarlı" gibi malın veya ambalajın kusurlu olduğunu belirten bir not var. UCP 600 md. 27'ye göre banka yalnızca temiz taşıma belgesini kabul eder.
Önlem: Yükleme sırasında hasar notu düşülmesine neden olacak bir durum varsa, konşimento çıkmadan önce çözün.
Belgeler arası rezervler
8. Belgeler birbiriyle çelişiyor
Faturadaki brüt ağırlık çeki listesiyle, çeki listesindeki koli sayısı konşimentoyla ya da yükleme limanı menşe belgesiyle farklı. UCP 600 md. 14(d)'ye göre veriler aynı olmak zorunda değildir, ama çelişmemelidir.
Önlem: Tüm belgeleri tek bir veri kaynağından (örneğin bir yükleme özeti tablosundan) üretin. Her belgeyi ayrı ayrı elle doldurmak çelişkinin ana sebebidir.
9. Eksik belge veya eksik nüsha
46A'da istenen bir belge hiç sunulmamış ya da "3 orijinal" istenirken 2 orijinal verilmiş.
Önlem: 46A'yı bir kontrol listesine çevirin ve her belgeyi, istenen nüsha sayısı ve imza şartıyla birlikte tek tek işaretleyin.
Sigorta ve poliçe kaynaklı rezervler
10. Sigorta poliçesi veya poliçe (draft) hatası
Sigorta tutarı yetersiz (belirtilmemişse en az CIF ya da CIP değerinin yüzde 110'u), sigorta tarihi yükleme tarihinden sonra ya da para birimi farklı (UCP 600 md. 28). Poliçe (draft) istenen işlemlerde ise muhatap bankanın yanlış yazılması ya da rakamla yazıyla tutarın farklı olması sık görülür.
Önlem: CIF/CIP satışlarda sigortayı yüklemeden önce, doğru tutar ve kapsamla yaptırın. Poliçeyi akreditifin 42C ve 42a alanlarına göre düzenleyin.
Ortak nokta: rezerv ibrazda değil, hazırlıkta doğar
Bu listedeki 10 sebebin 9'u, belgeler bankaya gitmeden önce yapılacak bir kontrolle yakalanır. Geriye kalan tek istisna (geç ibraz) ise zaten bir planlama sorunudur.
Pratik bir yöntem:
- Metni kabul etmeden önce inceleyin; uygulanamayan şartları taslakta düzelttirin. Bkz. küşat metni kontrol listesi.
- Belgeleri tek bir veri kaynağından üretin.
- İbrazdan önce belgeleri hem akreditifle hem birbirleriyle karşılaştırın.
Evrak hazırlığı ve ibraz takibi hizmetimizde bu üçüncü adımı biz yürütüyoruz. Banka düzeltme isterse yeniden ibrazı da biz takip ediyoruz.
Özet
- Rezervlerin çoğu aynı 10 hatadan çıkar: süre, fatura, konşimento, belgeler arası çelişki, eksik belge, sigorta ve poliçe.
- Geç ibraz düzeltilemeyen tek rezervdir.
- Mal tanımı 45A'dan birebir kopyalanmalıdır.
- Belgeler aynı olmak zorunda değildir ama çelişmemelidir (UCP 600 md. 14d).
- Rezerv ibrazda görünür, ama hazırlık aşamasında önlenir.
İbraz etmek üzere olduğunuz bir evrak setiniz mi var? Bize yazın, bankaya gitmeden önce birlikte kontrol edelim.